กรุงเทพฯ กำลังปลูก ‘สวนป่าล้อมเมือง’ ให้ต้นไม้กลายเป็นเพื่อนบ้านของคนกรุง

ทุกวันนี้การมีต้นไม้สักต้นอยู่ใกล้บ้านอาจดูเป็นเรื่องธรรมดา แต่ในวันที่อากาศร้อนขึ้นเรื่อยๆ และเมืองเต็มไปด้วยตึก ถนน และคอนกรีต พื้นที่สีเขียวกลับกลายเป็นสิ่งที่คนกรุงต้องการมากกว่าที่เคย

เพราะฉะนั้น กรุงเทพฯ จึงไม่ได้อยากมีแค่สวนสาธารณะเป็นหย่อมๆ แต่อยากค่อยๆ เชื่อมต้นไม้และพื้นที่สีเขียวที่กระจายอยู่ทั่วเมืองให้กลายเป็น ‘โครงข่ายสีเขียว’ หรือพูดง่ายๆ คือทำให้กรุงเทพฯ มีต้นไม้ล้อมรอบมากขึ้น และอยู่ร่วมกับเมืองได้ดีขึ้น

หนึ่งในแนวคิดที่ กทม. กำลังเดินหน้าสร้างอยู่คือ ‘สวนป่าล้อมเมือง’ ซึ่งไม่ได้หมายถึงการสร้างป่าผืนใหญ่ขึ้นมาใหม่เพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการเพิ่มต้นไม้ใหม่ ดูแลต้นไม้เดิม และรักษาต้นไม้ที่มีคุณค่าของเมืองเอาไว้ด้วย

เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม ที่ผ่านมา กทม. ชวนเดินทอดน่อง ชมนกชมไม้ที่สวนเบญจกิติ ในกิจกรรมสื่อสัญจร ‘พาเดินศึกษา ต้นไม้มรดกกรุงเทพมหานคร’ โดยรองผู้ว่าฯ พรพรหม วิกิตเศรษฐ์ และทีมรุกขกรจากสำนักสิ่งแวดล้อม พาไปรู้จักต้นไม้สำคัญ พร้อมพูดคุยถึงการดูแลต้นไม้ในเมืองแบบใกล้ชิด

กิจกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของแนวคิดสำรวจและขึ้นทะเบียน ‘ต้นไม้มรดก’ ต้นไม้ขนาดใหญ่ที่มีคุณค่าทั้งในแง่ระบบนิเวศ ประวัติศาสตร์ และสิ่งแวดล้อม โดย กทม. เตรียมรวบรวมข้อมูลต้นไม้เหล่านี้อย่างเป็นระบบ ตั้งแต่ต้นไม้ในสวนสาธารณะ พื้นที่สาธารณะ ไปจนถึงต้นไม้ริมถนน พูดง่ายๆ คือ ไม่ใช่แค่ปลูกต้นใหม่ แต่ต้นไม้ที่อยู่คู่เมืองมานานก็ต้องได้รับการดูแลด้วย

ต้นไม้ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนจะมีหลักเกณฑ์ในการดูแลที่ชัดเจนขึ้น หากต้องตัดแต่งหรือดำเนินการใดๆ จะต้องผ่านการตรวจสอบและประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญด้านรุกขกรรม เพื่อรักษาทั้งทรงพุ่ม ร่มเงา และคุณค่าของต้นไม้เอาไว้ให้ได้มากที่สุด เพราะในมุมมองของ กทม. ต้นไม้คือทรัพย์สินของเมือง และต้นไม้บางต้นก็มีคุณค่ามากกว่าที่เรามองเห็นจากใต้ร่มเงาของมัน

แล้วคนกรุงเทพฯ ช่วยอะไรได้บ้าง?

แผนเมืองสีเขียวจะเกิดขึ้นจริงไม่ได้ถ้ามีแค่ กทม. เพราะต้นไม้กระจายอยู่ทั่วเมือง ทั้งในพื้นที่เอกชน โรงเรียน ชุมชน สวนสาธารณะ และริมถนน กทม. จึงอยากชวนทุกคนเข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่เรื่องง่ายๆ อย่างการปลูกต้นไม้ ดูแลต้นไม้ที่มีอยู่เดิม ไปจนถึงการช่วยกันตามหาต้นไม้เก่าแก่ที่อาจมีคุณค่าควรได้รับการอนุรักษ์

หากใครมีต้นไม้ใหญ่ใกล้บ้าน หรือรู้จักต้นไม้เก่าแก่ในชุมชน ก็สามารถเข้าไปดูข้อมูลและร่วมแจ้งข้อมูลผ่านเว็บไซต์ BangkokTree ซึ่งเป็นฐานข้อมูลต้นไม้ของกรุงเทพฯ และจะมีบทบาทสำคัญในการติดตามการเพิ่มพื้นที่สีเขียว รวมถึงการดูแลต้นไม้ของเมืองในระยะยาว

เพราะสุดท้ายแล้ว การทำให้กรุงเทพฯ กลายเป็นเมืองที่เขียวขึ้นอาจไม่ได้เริ่มจากการสร้างสวนใหญ่สักแห่ง แต่อาจเริ่มจากต้นไม้หนึ่งต้นที่เราเลือกจะปลูก หรืออีกหนึ่งต้นที่เราเลือกจะรักษาเอาไว้