มีอะไรต้องรู้บ้าง? ก่อนลงทะเบียนรถไฟฟ้า 17-45 บาทตลอดสาย เริ่ม 1 ม.ค. 2570

ขึ้นรถไฟฟ้าทีไร ค่าเดินทางก็เป็นอีกหนึ่งรายจ่ายที่ต้องคิดก่อนออกจากบ้าน แต่ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 เป็นต้นไป รัฐบาลเตรียมเดินหน้ามาตรการค่าโดยสารรถไฟฟ้า 17–45 บาทตลอดสาย ครอบคลุมรถไฟฟ้าทุกสีทุกสาย เพื่อช่วยลดภาระค่าเดินทางและชวนให้คนหันมาใช้ขนส่งสาธารณะกันมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ก่อนจะได้จ่ายค่าโดยสารในราคาใหม่นี้ ยังมีรายละเอียดที่ควรรู้ ทั้งเรื่องการลงทะเบียน วิธีรับเงินคืนผ่านแอปฯ เป๋าตัง และการใช้บัตรโดยสารที่ต้องรอการพัฒนาระบบเพิ่มเติม มาดูกันว่าตอนนี้มีอะไรที่ยืนยันแล้ว และอะไรที่ยังต้องรอความชัดเจนจากภาครัฐบ้าง

รถไฟฟ้า 17-45 บาท เริ่มใช้เมื่อไหร่?

กระทรวงคมนาคมยืนยันแผนเดินหน้ามาตรการค่าโดยสารรถไฟฟ้า 17-5 บาทตลอดสาย ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 โดยเตรียมเสนอของบกลางจำนวน 5,000-5,800 ล้านบาท ให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาอนุมัติภายในต้นเดือนพฤศจิกายน 2569 เพื่อนำมาใช้ชดเชยค่าใช้จ่ายตามมาตรการ

นโยบายนี้เป็นมาตรการระยะสั้นที่ต้องการช่วยลดค่าครองชีพของประชาชน โดยยังคงเงื่อนไขสัมปทานเดิมของผู้ให้บริการเอกชนไว้ ไม่ได้เข้าไปปรับเปลี่ยนโครงสร้างค่าโดยสารของแต่ละสายโดยตรง

ใครมีสิทธิ์ใช้มาตรการนี้?

จากแนวทางที่กระทรวงคมนาคมเปิดเผย มาตรการนี้จะให้สิทธิ์เฉพาะประชาชนชาวไทย โดยใช้ระบบรับเงินคืนผ่านแอปพลิเคชันเป๋าตังเพื่อจำกัดสิทธิ์ให้เป็นไปตามเงื่อนไขที่รัฐบาลกำหนด ส่วนผู้โดยสารชาวต่างชาติจะไม่ได้รับสิทธิ์ส่วนลดตามมาตรการนี้

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดเกี่ยวกับขั้นตอนลงทะเบียน คุณสมบัติที่ต้องใช้ยืนยันตัวตน และกำหนดการเปิดลงทะเบียน ยังต้องรอประกาศอย่างเป็นทางการอีกครั้ง

ต้องจ่ายค่าโดยสารเต็มก่อน แล้วค่อยรับเงินคืน?

ตามแนวทางที่เปิดเผยในขณะนี้ ผู้โดยสารจะต้องจ่ายค่าโดยสารในราคาเต็มก่อน จากนั้นรัฐบาลจะโอนเงินคืนส่วนต่างให้ภายหลังผ่านแอปฯ เป๋าตัง เพื่อให้ค่าเดินทางสุทธิเป็นไปตามอัตรา 17-45 บาทที่กำหนด

พูดง่ายๆ คือ ผู้โดยสารยังต้องจ่ายเงินตามระบบเดิมก่อน แล้วจึงรับเงินส่วนต่างคืนในภายหลัง ไม่ใช่การแตะบัตรแล้วหักค่าโดยสารในอัตราใหม่ทันทีตั้งแต่แรก ส่วนวิธีคำนวณเงินคืน ระยะเวลาที่เงินจะเข้าบัญชี และรายละเอียดการใช้งานแอปฯ เป๋าตัง ยังต้องรอข้อมูลเพิ่มเติมจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ใช้บัตรโดยสารแบบไหนได้บ้าง?

เรื่องบัตรโดยสารเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่กระทรวงคมนาคมกำลังเร่งหารือกับธนาคารกรุงไทย เพื่อให้การเชื่อมต่อกับแอปฯ เป๋าตังทำได้สะดวกขึ้น โดยมีแนวทางสำคัญ 2 ส่วน ได้แก่

• บัตร EMV: ปัจจุบันมีข้อมูลบัตรบางส่วนที่เชื่อมต่อกับระบบแล้ว แต่ยังต้องพัฒนาเพิ่มเติมเพื่อให้รองรับบัตรเครดิต EMV ทั่วไปได้ครอบคลุมมากขึ้น
• บัตร Rabbit: อยู่ระหว่างเจรจาถึงความเป็นไปได้ในการเชื่อมระบบบัตร Rabbit เข้ากับแอปฯ เป๋าตัง

ทั้งสองแนวทางเป็นแผนระยะสั้นในช่วงเปลี่ยนผ่าน ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลาประมาณ 6 เดือนถึง 1 ปี ก่อนพัฒนาระบบหัวอ่านของรถไฟฟ้าให้รองรับ EMV ได้อย่างสมบูรณ์ในระยะยาว ดังนั้น หากใครกำลังสงสัยว่าบัตรที่ใช้อยู่จะเข้าร่วมมาตรการได้หรือไม่ ตอนนี้ยังไม่ควรสรุปว่าบัตรทุกประเภทจะใช้ได้ทันที ต้องรอประกาศรายละเอียดการรองรับบัตรแต่ละประเภทอีกครั้ง

แล้ว BTS และ MRT จะได้รับผลกระทบไหม?

กระทรวงคมนาคมระบุว่า ได้หารือกับผู้ให้บริการเอกชนแล้ว ทั้งบริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BTS ผู้ให้บริการรถไฟฟ้าสายสีเขียว และบริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BEM ผู้ให้บริการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน

เบื้องต้น เอกชนไม่มีข้อขัดแย้งกับมาตรการดังกล่าว เนื่องจากรัฐบาลไม่ได้เข้าไปเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขสัมปทานเดิม และผู้ให้บริการยังได้รับรายได้ตามข้อตกลงที่มีอยู่ อย่างไรก็ตาม หากหลังเริ่มมาตรการแล้วมีผู้โดยสารเพิ่มขึ้น หรือเกิดผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ ก็จะนำข้อมูลที่เกิดขึ้นจริงมาหารือกับเอกชนอีกครั้ง

ส่วนระบบตั๋วร่วมที่เชื่อมการเดินทางระหว่างรถไฟฟ้ากับขนส่งสาธารณะประเภทอื่น เช่น รถโดยสารประจำทาง ยังเป็นแผนที่ต้องพิจารณาต่อไปในอนาคต

สรุปแล้วก่อนขึ้นรถไฟฟ้าในราคาใหม่ ต้องรออะไรอีกบ้าง?

มาตรการรถไฟฟ้า 17-45 บาทตลอดสาย มีกำหนดเริ่มวันที่ 1 มกราคม 2570 แต่ยังมีรายละเอียดที่ต้องรอความชัดเจน ทั้งการอนุมัติงบประมาณ ขั้นตอนลงทะเบียน วิธีคำนวณและรับเงินคืน ตลอดจนบัตรโดยสารที่สามารถเชื่อมต่อกับแอปฯ เป๋าตังได้

ใครที่กำลังรอให้ค่าเดินทางในแต่ละวันเบาลง นโยบายนี้ก็เป็นอีกหนึ่งเรื่องที่น่าจับตา แต่ก่อนจะรีบสมัครหรือเปลี่ยนบัตรโดยสาร อย่าลืมติดตามประกาศจากกระทรวงคมนาคมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ชัดเจน เพราะรายละเอียดสำคัญอย่างวิธีลงทะเบียนและกำหนดการเปิดรับสมัครยังไม่ได้ประกาศครบถ้วนในขณะนี้